Odciążeni

Słownik pojęć z pism

Dostałeś pismo z sądu, od komornika, notariusza lub urzędu i nie wiesz, co znaczą użyte w nim słowa? Tutaj wyjaśniamy je po ludzku. Przy każdym haśle podajemy, gdzie je zobaczysz, źródło w przepisach i poradniki, w których o nim piszemy.

To ogólne informacje, a nie porada prawna. Przepisy opisujemy w uproszczeniu, w brzmieniu z tekstów jednolitych wskazanych w przypisach. Przy konkretnej sprawie porozmawiaj z prawnikiem.

akt notarialny

Forma, w której według kodeksu cywilnego powinna być zawarta umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości.
Gdzie to zobaczysz: W dokumencie umowy, która dotyczy przeniesienia własności nieruchomości, na przykład w umowie sprzedaży albo o dożywocie.
Źródło: art. 158 zd. 1 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

akt poświadczenia dziedziczenia

Dokument o dziedziczeniu, który sporządza notariusz. Obok postanowienia sądu to drugi dokument, który może potwierdzać, kto jest spadkobiercą.
Gdzie to zobaczysz: W dokumencie otrzymanym od notariusza.
Źródło: art. 1025 § 1–2 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

dożywotnik

Osoba uprawniona z dożywocia. Dożywotnikiem może być zbywca nieruchomości.
Gdzie to zobaczysz: W dokumentach i orzeczeniach dotyczących dożywocia, na przykład w sprawie o zamianę dożywocia na rentę.
Źródło: art. 913 § 1–2 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

dział spadku

Podział spadku, który przypadł kilku spadkobiercom. Może nastąpić na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami albo na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek z nich. To co innego niż dział księgi wieczystej.
Gdzie to zobaczysz: W umowie o dział spadku albo w orzeczeniu sądu.
Źródło: art. 1037 § 1–2 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

hipoteka

Zabezpieczenie długu na nieruchomości. Dzięki niej wierzyciel (ten, komu należy się dług) może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości, bez względu na to, czyją stała się własnością. Ma też pierwszeństwo przed wierzycielami osobistymi właściciela.
Gdzie to zobaczysz: W dziale IV księgi wieczystej.
Źródło: art. 65 ust. 1 u.k.w.h. — Ustawa o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 1066, stan na 21.07.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

hipoteka przymusowa

Hipoteka, którą uzyskuje się na podstawie tytułu wykonawczego. Może ją uzyskać wierzyciel, którego wierzytelność (należność) jest stwierdzona takim tytułem.
Gdzie to zobaczysz: W dziale IV księgi wieczystej, w którym wpisuje się hipoteki.
Źródło: art. 109 ust. 1 u.k.w.h. — Ustawa o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 1066, stan na 21.07.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

klauzula wykonalności

Według ustawy tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności jest tytułem wykonawczym, czyli podstawą egzekucji. Ustawa przewiduje od tej zasady wyjątki.
Gdzie to zobaczysz: We wniosku do sądu o nadanie klauzuli wykonalności i w piśmie sądu w tej sprawie.
Źródło: art. 776 i art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

kurator spadku

Osoba, którą sąd ustanawia w razie potrzeby do czasu objęcia spadku przez spadkobiercę. W tym czasie sąd czuwa nad całością spadku.
Gdzie to zobaczysz: W piśmie z sądu o ustanowieniu kuratora spadku.
Źródło: art. 666 § 1 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

licytacja elektroniczna

Sprzedaż nieruchomości, którą przeprowadza się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Warunkiem udziału w przetargu jest utworzenie indywidualnego konta w tym systemie. W obwieszczeniu komornik podaje chwilę rozpoczęcia i zakończenia przetargu.
Gdzie to zobaczysz: W obwieszczeniu o licytacji, w którym jest informacja, że przetarg odbywa się drogą elektroniczną.
Źródło: art. 986⁴ § 1–4 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

lokal socjalny

Przepisy mówią o umowie najmu socjalnego lokalu. W wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do jej zawarcia albo o braku takiego uprawnienia. Obowiązek zapewnienia takiego najmu ciąży na gminie.
Gdzie to zobaczysz: W wyroku nakazującym opróżnienie lokalu oraz w ofercie gminy zawarcia umowy najmu socjalnego.
Źródło: art. 14 ust. 1, 3, 4, 6 i 7 u.o.p.l. — Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2023 poz. 725, stan na 9.03.2023; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

lokal zamienny

Według ustawy to lokal w tej samej miejscowości, w której leży lokal dotychczasowy. Ma mieć co najmniej takie urządzenia techniczne jak lokal dotychczasowy i taką samą powierzchnię pokoi. Ustawa opisuje też, kiedy warunek powierzchni uznaje się za spełniony.
Gdzie to zobaczysz: W przepisach o wypowiedzeniu najmu i w pismach, w których mowa o prawie do lokalu zamiennego.
Źródło: art. 2 ust. 1 pkt 5a, 6 i 11 u.o.p.l. — Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2023 poz. 725, stan na 9.03.2023; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

obwieszczenie o licytacji

Publiczne ogłoszenie komornika o licytacji nieruchomości. Komornik wymienia w nim między innymi nieruchomość, sumę oszacowania i cenę wywołania oraz czas, w którym wolno oglądać nieruchomość. Przy licytacji publicznej podaje też czas i miejsce licytacji, a przy elektronicznej chwilę rozpoczęcia i zakończenia przetargu.
Gdzie to zobaczysz: W ogłoszeniu o licytacji nieruchomości, które komornik podaje publicznie.
Źródło: art. 953 § 1 i art. 986⁴ § 4 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

odpis księgi wieczystej

Dokument, który na wniosek wydaje Centralna Informacja Ksiąg Wieczystych. Ma moc dokumentu wydawanego przez sąd. Wydruk z samego przeglądania księgi takiej mocy nie ma.
Gdzie to zobaczysz: Wniosek o odpis składa się w Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych, także przez system teleinformatyczny.
Źródło: art. 36⁴ ust. 1–7 u.k.w.h. — Ustawa o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 1066, stan na 21.07.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

odrzucenie spadku

Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.
Gdzie to zobaczysz: W oświadczeniu spadkobiercy o odrzuceniu spadku.
Źródło: art. 1020 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

operat szacunkowy

Dokument sporządzony przez biegłego uprawnionego do określania wartości nieruchomości. W egzekucji z nieruchomości stanowi podstawę oszacowania.
Gdzie to zobaczysz: W protokole opisu i oszacowania, w którym komornik podaje oszacowanie wraz z jego podstawami; podstawą oszacowania jest operat.
Źródło: art. 948 § 1 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

opis i oszacowanie

Czynność komornika, w której zajęta nieruchomość jest opisywana i szacowana. Komornik dokonuje jej na wniosek wierzyciela po upływie terminu z wezwania dłużnika do zapłaty.
Gdzie to zobaczysz: W zawiadomieniu o terminie opisu i oszacowania oraz w protokole opisu i oszacowania.
Źródło: art. 942 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

ostrzeżenie

Wpis w księdze wieczystej, że stan prawny pokazany w księdze stał się niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Po zawiadomieniu o zmianie właściciela sąd wpisuje go z urzędu, czyli bez wniosku.
Gdzie to zobaczysz: W księdze wieczystej oraz w zawiadomieniu o wpisie ostrzeżenia.
Źródło: art. 36 ust. 1 i 3 u.k.w.h. — Ustawa o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 1066, stan na 21.07.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku

Decyzja spadkobiercy, w której wybiera on jedną z trzech możliwości. Może przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi, przyjąć go z ograniczeniem tej odpowiedzialności albo go odrzucić.
Gdzie to zobaczysz: Składa się je przed sądem lub przed notariuszem, ustnie albo na piśmie z urzędowo poświadczonym podpisem.
Źródło: art. 1012 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

otwarcie spadku

Chwila, w której otwiera się spadek. Spadek otwiera się z chwilą śmierci zmarłego.
Gdzie to zobaczysz: W pismach w sprawie spadku, na przykład w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku.
Źródło: art. 924 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

plan podziału

Dokument, w którym wymienia się między innymi sumę ulegającą podziałowi oraz sumę, jaka przypada każdemu z uczestników podziału. Odpis planu doręcza się dłużnikowi. Zarzuty przeciwko planowi wnosi się w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia planu.
Gdzie to zobaczysz: W odpisie planu podziału, który doręcza się dłużnikowi.
Źródło: art. 1024 § 1 i art. 1027 § 1–2 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

podział rzeczy wspólnej

Jeden ze sposobów zniesienia współwłasności. Każdy współwłaściciel może go żądać, o ile podział nie byłby sprzeczny z przepisami ustawy ani ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy. Nie może też pociągać za sobą istotnej zmiany rzeczy ani znacznego zmniejszenia jej wartości.
Gdzie to zobaczysz: W postanowieniu sądu o zniesieniu współwłasności oraz w planie, na którym zaznacza się projektowany podział nieruchomości na części.
Źródło: art. 211 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

postanowienie o przybiciu

Postanowienie sądu wydawane na rzecz licytanta, który zaofiarował najwyższą cenę. Wymienia się w nim imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę przetargu i cenę nabycia. Osoba, na rzecz której udzielono przybicia, uzyskuje prawo do przysądzenia jej własności, jeżeli wykona warunki licytacyjne.
Gdzie to zobaczysz: W piśmie z sądu po zakończeniu przetargu.
Źródło: art. 987, art. 990 i art. 995 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

postanowienie o przysądzeniu własności

Postanowienie, które sąd wydaje po uprawomocnieniu się przybicia i wykonaniu przez nabywcę warunków licytacyjnych. Ustawa przewiduje też odrębny przypadek, w którym cenę wpłaca Skarb Państwa. Prawomocne postanowienie przenosi własność na nabywcę.
Gdzie to zobaczysz: W piśmie z sądu po licytacji.
Źródło: art. 998 § 1–2 i art. 999 § 1 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku

Dokument, w którym sąd stwierdza, kto nabył spadek. Sąd robi to na wniosek osoby, która ma w tym interes.
Gdzie to zobaczysz: W piśmie z sądu po sprawie o stwierdzenie nabycia spadku.
Źródło: art. 1025 § 1–2 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

postanowienie o zniesieniu współwłasności

Postanowienie sądu, w którym sąd orzeka w sprawie o zniesienie współwłasności. Gdy przyznaje ono dotychczasowym współwłaścicielom części rzeczy albo jednemu z nich całość rzeczy, własność przechodzi na wskazane w nim osoby z chwilą uprawomocnienia się postanowienia.
Gdzie to zobaczysz: W piśmie z sądu po sprawie o zniesienie współwłasności.
Źródło: art. 624 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

prawo dożywocia

Obciążenie nieruchomości, które powstaje razem z przeniesieniem własności na podstawie umowy o dożywocie. Do takiego obciążenia stosuje się odpowiednio przepisy o prawach rzeczowych ograniczonych.
Gdzie to zobaczysz: W księdze wieczystej, w której prawo dożywocia może być ujawnione, oraz w akcie notarialnym.
Źródło: art. 910 § 1–2 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

prawo pierwokupu

Pierwszeństwo kupna oznaczonej rzeczy, które ustawa lub czynność prawna zastrzega dla jednej ze stron na wypadek, gdyby druga strona sprzedała rzecz osobie trzeciej.
Gdzie to zobaczysz: W umowie lub innym dokumencie, z którego prawo wynika. Może też być ujawnione w księdze wieczystej.
Źródło: art. 596 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

przedawnienie

Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie (czyli żądanie), może uchylić się od jego zaspokojenia. Inaczej jest przy roszczeniach przeciwko konsumentowi: po upływie terminu nie można domagać się ich zaspokojenia.
Gdzie to zobaczysz: W sporze o żądanie, gdy druga strona powołuje się na upływ terminu.
Źródło: art. 117 § 2 i 2¹ k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

przyjęcie proste

Przyjęcie spadku bez ograniczenia odpowiedzialności za długi. Spadkobierca może je wybrać zamiast przyjęcia z dobrodziejstwem inwentarza albo zamiast odrzucenia spadku.
Gdzie to zobaczysz: W oświadczeniu spadkobiercy o przyjęciu spadku.
Źródło: art. 1012 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Przyjęcie spadku z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe. Spadkobierca może wybrać je zamiast przyjęcia prostego, czyli bez ograniczenia tej odpowiedzialności, albo zamiast odrzucenia spadku.
Gdzie to zobaczysz: W oświadczeniu spadkobiercy o przyjęciu spadku.
Źródło: art. 1012 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

przyznanie rzeczy z obowiązkiem spłaty

Sposób zniesienia współwłasności dla rzeczy, która nie daje się podzielić. Rzecz może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych. Gdy ustalono spłaty, sąd oznacza termin i sposób ich uiszczenia.
Gdzie to zobaczysz: W postanowieniu sądu o zniesieniu współwłasności.
Źródło: art. 212 § 1–3 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

rękojmia na licytacji

Kwota, którą składa przystępujący do przetargu. Co do zasady wynosi jedną dziesiątą część sumy oszacowania. Termin jej złożenia zależy od rodzaju licytacji, a wysokość podaje obwieszczenie o licytacji.
Gdzie to zobaczysz: W obwieszczeniu o licytacji, które podaje wysokość rękojmi.
Źródło: art. 962 § 1 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych

Zasada ochrony kupującego. Gdy księga nie zgadza się z rzeczywistością, jej treść rozstrzyga na korzyść tego, kto nabył własność lub inne prawo rzeczowe od osoby uprawnionej według księgi. Chodzi o nabycie przez czynność prawną, na przykład umowę.
Gdzie to zobaczysz: W przepisach o księgach wieczystych oraz w wyjaśnieniach notariusza lub prawnika.
Źródło: art. 5 u.k.w.h. — Ustawa o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 1066, stan na 21.07.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

służebność gruntowa

Prawo, którym obciążona jest jedna nieruchomość na rzecz właściciela innej nieruchomości. Może polegać na tym, że właściciel tej drugiej nieruchomości korzysta w oznaczonym zakresie z obciążonej. Może też polegać na ograniczeniu właściciela obciążonej nieruchomości w pewnych działaniach albo na zakazie wykonywania pewnych uprawnień.
Gdzie to zobaczysz: W dziale III księgi wieczystej.
Źródło: art. 285 § 1 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

służebność mieszkania

Jedna ze służebności osobistych. Mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie małżonka i dzieci małoletnie. Inne osoby może przyjąć tylko wtedy, gdy są przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego.
Gdzie to zobaczysz: W dokumencie, na podstawie którego ustanowiono prawo, oraz w księdze wieczystej.
Źródło: art. 301 § 1–2 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

służebność osobista

Prawo, którym można obciążyć nieruchomość na rzecz oznaczonej osoby fizycznej. Obciążyć znaczy tu: ustanowić takie prawo na nieruchomości dla tej osoby.
Gdzie to zobaczysz: W dokumencie, na podstawie którego ustanowiono prawo, oraz w księdze wieczystej.
Źródło: art. 296 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

sprzedaż z wolnej ręki

Sposób sprzedaży zajętej nieruchomości w uproszczonej egzekucji z nieruchomości. W najprostszym przypadku, dla niezabudowanej nieruchomości gruntowej nieobciążonej na rzecz osób trzecich, komornik oferuje ją do sprzedaży z wolnej ręki po cenie nie niższej niż wartość oszacowania. Jeśli sprzedaż nie nastąpi w ciągu miesiąca od zakończenia opisu i oszacowania, nieruchomość sprzedaje się w drodze licytacji.
Gdzie to zobaczysz: W pismach komornika w uproszczonej egzekucji z nieruchomości.
Źródło: art. 1013³ § 1–3 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

suma oszacowania

Kwota, od której ustawa liczy cenę wywołania na licytacji. Na pierwszej licytacji cena wywołania wynosi trzy czwarte sumy oszacowania.
Gdzie to zobaczysz: W obwieszczeniu o licytacji.
Źródło: art. 965 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

tymczasowe pomieszczenie

Według ustawy to pomieszczenie nadające się do zamieszkania. Ma między innymi dostęp do wody i ustępu, oświetlenie, możliwość ogrzewania oraz co najmniej 5 m2 powierzchni mieszkalnej na jedną osobę.
Gdzie to zobaczysz: W piśmie od komornika albo gminy w sprawie o opróżnienie lokalu.
Źródło: art. 2 ust. 1 pkt 5a, 6 i 11 u.o.p.l. — Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2023 poz. 725, stan na 9.03.2023; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

tytuł wykonawczy

Według ustawy podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy. Jest nim tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności, chyba że ustawa stanowi inaczej. Tytułem egzekucyjnym jest między innymi orzeczenie sądu prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu.
Gdzie to zobaczysz: W piśmie od komornika.
Źródło: art. 776 i art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

udział

Część współwłasności, która przypada jednemu współwłaścicielowi. Co do zasady każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych.
Gdzie to zobaczysz: W akcie nabycia nieruchomości i w księdze wieczystej.
Źródło: art. 198 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

umowa najmu okazjonalnego

Umowa najmu lokalu mieszkalnego zawarta na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat. Właściciel lokalu musi być osobą fizyczną, która nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali. Umowa i jej zmiany wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.
Gdzie to zobaczysz: W umowie najmu oraz w dokumentach załączonych do niej.
Źródło: art. 19a ust. 1, 2 i 6 u.o.p.l. — Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2023 poz. 725, stan na 9.03.2023; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

umowa o dożywocie

Umowa, w której nabywca nieruchomości zobowiązuje się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie. Robi to w zamian za przeniesienie własności nieruchomości. Jeśli strony nie umówiły się inaczej, kodeks wymienia, co obejmuje to utrzymanie, między innymi wyżywienie, ubranie, mieszkanie, pomoc w chorobie i pogrzeb.
Gdzie to zobaczysz: W akcie notarialnym lub innym dokumencie, na podstawie którego nieruchomość przeszła na nabywcę.
Źródło: art. 908 § 1–3 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

umowa przedwstępna

Umowa, w której jedna ze stron albo obie zobowiązują się do zawarcia później innej, oznaczonej umowy. Powinna określać istotne postanowienia tej późniejszej umowy.
Gdzie to zobaczysz: W akcie notarialnym lub w umowie podpisanej przed sprzedażą nieruchomości.
Źródło: art. 389 § 1 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

umowa przyrzeczona

Ta późniejsza umowa, do której zawarcia zobowiązuje umowa przedwstępna. Umowa przedwstępna powinna określać jej istotne postanowienia.
Gdzie to zobaczysz: W umowie przedwstępnej, na przykład w zapisie o terminie zawarcia umowy przyrzeczonej.
Źródło: art. 389 § 1 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

wartość rynkowa

Według ustawy o gospodarce nieruchomościami to szacunkowa kwota, jaką w dniu wyceny można uzyskać za nieruchomość w sprzedaży na warunkach rynkowych między kupującym a sprzedającym. Oboje mają stanowczy zamiar zawarcia umowy, działają z rozeznaniem i rozważnie, a nie są w sytuacji przymusowej.
Gdzie to zobaczysz: W operacie szacunkowym.
Źródło: art. 151 ust. 1 u.g.n. — Ustawa o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 399, stan na 10.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

wezwanie do zapłaty

Pismo, w którym komornik wzywa dłużnika, aby zapłacił dług w ciągu dwóch tygodni pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania nieruchomości. Komornik wysyła je po tym, jak wierzyciel złoży wniosek o wszczęcie egzekucji z nieruchomości.
Gdzie to zobaczysz: W piśmie od komornika, który prowadzi egzekucję z nieruchomości.
Źródło: art. 923 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

wpis o wszczęciu egzekucji

Wpis w księdze wieczystej o tym, że rozpoczęto egzekucję (przymusowe ściąganie długu). Komornik składa do sądu wniosek o taki wpis jednocześnie z wysłaniem dłużnikowi wezwania.
Gdzie to zobaczysz: W księdze wieczystej; przepis nie wskazuje numeru działu.
Źródło: art. 924 § 1 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

współwłasność

Sytuacja, w której własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Na przykład kilka osób może być współwłaścicielami jednego mieszkania.
Gdzie to zobaczysz: W akcie nabycia nieruchomości i w księdze wieczystej.
Źródło: art. 195 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

wykaz inwentarza

Dokument, który może złożyć w sądzie albo przed notariuszem spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Ujawnia się w nim przedmioty należące do spadku z ich wartością oraz długi spadkowe z ich wysokością.
Gdzie to zobaczysz: W sądzie albo u notariusza, przed którym spadkobierca go składa.
Źródło: art. 1031¹ § 1 i 3 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

wykreślenie hipoteki

Usunięcie wpisu o hipotece z księgi wieczystej. To co innego niż wygaśnięcie hipoteki. Gdy hipoteka wygasła, wierzyciel ma obowiązek dokonać wszelkich czynności umożliwiających wykreślenie.
Gdzie to zobaczysz: W dziale IV księgi wieczystej oraz w rozmowach z wierzycielem o usunięciu hipoteki z księgi.
Źródło: art. 100 u.k.w.h. — Ustawa o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 1066, stan na 21.07.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

wypowiedzenie najmu

Wypowiedzenie przez właściciela stosunku prawnego, na którym lokator opiera używanie lokalu. Gdy lokator odpłatnie używa lokalu, ustawa dopuszcza je tylko z wymienionych w niej przyczyn. Powinno być, pod rygorem nieważności, dokonane na piśmie oraz określać przyczynę wypowiedzenia.
Gdzie to zobaczysz: W piśmie od właściciela lokalu do lokatora.
Źródło: art. 11 ust. 1 u.o.p.l. — Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2023 poz. 725, stan na 9.03.2023; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

wyrok nakazujący opróżnienie lokalu

Wyrok sądu, w którym sąd nakazuje opróżnienie lokalu. W takim wyroku sąd orzeka też o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu albo o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy.
Gdzie to zobaczysz: W wyroku sądu w sprawie o opróżnienie lokalu.
Źródło: art. 14 ust. 1, 3, 4, 6 i 7 u.o.p.l. — Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2023 poz. 725, stan na 9.03.2023; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

wzmianka o wniosku

Informacja w księdze wieczystej, że do sądu złożono wniosek o wpis. Zamieszcza się ją niezwłocznie po zarejestrowaniu wniosku. Wykreśla się ją z urzędu, między innymi niezwłocznie po dokonaniu wpisu.
Gdzie to zobaczysz: W odpowiednim dziale księgi wieczystej.
Źródło: art. 626⁷ § 2–3 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

zadatek

To, co strona daje przy zawarciu umowy. W razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może od niej odstąpić i zachować otrzymany zadatek, o ile umowa ani zwyczaj nie stanowią inaczej. Przy rozwiązaniu umowy zadatek powinien być zwrócony.
Gdzie to zobaczysz: W akcie notarialnym lub w potwierdzeniu wpłaty.
Źródło: art. 394 § 1 i 3 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

zajęcie nieruchomości

Według kodeksu zajęcie wobec dłużnika następuje z chwilą doręczenia mu wezwania do zapłaty. Wobec osób trzecich oraz dłużnika, któremu nie doręczono wezwania, następuje z chwilą wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku komornika do zbioru dokumentów. Wobec każdego, kto wiedział o wszczęciu egzekucji, skutki zajęcia powstają już z chwilą, gdy się o tym dowiedział.
Gdzie to zobaczysz: W piśmie od komornika, który prowadzi egzekucję z nieruchomości.
Źródło: art. 925 § 1–2 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

zaskarżenie opisu i oszacowania

Zakwestionowanie opisu i oszacowania. Ustawa daje na to dwa tygodnie, liczone od dnia ukończenia opisu i oszacowania. Jeśli nie ukończono go w terminie podanym w zawiadomieniu, termin liczy się od doręczenia uczestnikowi zawiadomienia o ukończeniu.
Gdzie to zobaczysz: W pouczeniu w piśmie od komornika.
Źródło: art. 950 k.p.c. — Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 468, stan na 24.03.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

zbiór dokumentów

Zbiór dokumentów prowadzi sąd rejonowy dla nieruchomości, która nie ma założonej księgi wieczystej albo której księga zaginęła lub uległa zniszczeniu. Prowadzi go do czasu założenia księgi.
Gdzie to zobaczysz: W sądzie rejonowym właściwym dla nieruchomości.
Źródło: art. 123 ust. 1 i 3 u.k.w.h. — Ustawa o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 1066, stan na 21.07.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

zniesienie współwłasności

Zakończenie współwłasności. Co do zasady każdy ze współwłaścicieli może go żądać. Uprawnienie to można wyłączyć czynnością prawną na czas niedłuższy niż pięć lat, z możliwością przedłużenia.
Gdzie to zobaczysz: We wniosku do sądu o zniesienie współwłasności i w postanowieniu sądu.
Źródło: art. 210 § 1 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

zwykły zarząd

Pojęcie z przepisów o współwłasności. Do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli. Gdy jej nie ma, każdy ze współwłaścicieli może żądać upoważnienia sądowego do dokonania czynności.
Gdzie to zobaczysz: We wniosku do sądu o upoważnienie sądowe do dokonania czynności.
Źródło: art. 201 k.c. — Kodeks cywilny (tekst jednolity, Dz. U. 2026 poz. 795, stan na 19.05.2026; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach:

żądanie opróżnienia lokalu

Pismo właściciela do najemcy przy najmie okazjonalnym. Właściciel doręcza je po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy, jeśli najemca dobrowolnie nie opróżnił lokalu. Ma urzędowo poświadczony podpis właściciela i termin na opróżnienie lokalu nie krótszy niż 7 dni od doręczenia.
Gdzie to zobaczysz: W piśmie od właściciela lokalu wynajętego w najmie okazjonalnym.
Źródło: art. 19d ust. 1–4 u.o.p.l. — Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity, Dz. U. 2023 poz. 725, stan na 9.03.2023; sprawdzono 21.10.2026: brak późniejszych zmian tego przepisu)
Piszemy o tym w poradnikach: